Expobar Brewtus IV

De Expobar Brewtus kwam in 2005 op de markt en was één van de eerste machines met een dubbele boiler. Dit maakte hem samen met zijn compacte design een regelrechte hit binnen de  thuisbarista-scene. In de jaren is de machine aangepast en verbeterd. Dit door nauw samen te werken met de dealers en te luisteren naar de wensen van de klanten. Zo bracht Expobar onlangs de laatste versie op de markt, de Brewtus IV.

Op het eerste gezicht ziet hij er net zo uit als zijn voorgangers. Maar als je goed kijkt zie je dat er verschillen zijn ten opzichte van zijn voorgangers; Een aparte schakelaar om de stoomboiler aan of uit te zetten, Gicar PID met een blauwe display, beter afgeschermd elektra en ‘nettere’ schroeven in de behuizing.

De Brewtus IV is leverbaar in twee varianten. Een versie met vibratiepomp en één met rotatiepomp. Grote voordeel ten op zichten van de vorige versies is dat er zowel voor een watertank als een vaste water aansluiting gekozen kan worden, maar dit geldt alleen voor de versie met vibratiepomp.

Eerste indruk

De Brewtus IV wordt netjes in piepschuim en stevige doos geleverd. De machine heeft een volledige RVS mantel en een mooie en vooral bekende E61 zetgroep. Voor een dubbele-boiler machine is hij relatief compact. Hij is 26 cm breed, 46 cm diep en 40,5 cm hoog. Ondans deze afmetingen weegt de Brewtus IV wel 22 kg en dat is ook merkbaar bij het tillen van de machine uit de doos. De Brewtus IV heeft verstelbare poten zodat je hem netjes waterpas kan zetten. Wat vooral opvalt is de enorme lekbak en de extra schakelaar op de machine. Dit is de ECO stand waarover de nieuwe Brewtus IV beschikt. Later hier meer over.

De Brewtus IV is uitgerust met de bekende dubbelwandige stoompijp aan de linkerkant en de heetwatertap aan de rechterkant van de machine. Beide kunnen netjes in diverse richtingen bewogen worden.

Net zoals zijn voorgangers beschikt de Brewtus IV over een dubbele boiler. Eén voor het zetten van espresso en één voor het stomen. Beide boilers hebben ieder hun eigen manometer. Een voor de druk tijdens het zetten van de espresso en een voor de stoom boiler. De boiler voor het zetten van espresso heeft een vernieuwde PID van Gicar. Hiermee kun je tot 1° Celsius exact de temperatuur instellen. Verder wordt de Brewtus IV geleverd met twee filterdragers en filterbakjes (een dubbele en een met enkele uitloop), backflush schijf, plastic tamper en een maatschep.

Eerste shots

Het zetten van een espresso met een dubbeleboiler machine is niet moeilijker dan dat met een single boiler of warmtewisselaarmachine. De basis is bij alle machines vrijwel het zelfde. De Brewtus IV heeft een E61 zetgroep en deze heeft tijd nodig om op temperatuur te komen. Al na zeven minuten geeft de PID aan dat de boiler 93 graden Celcius is. Je kan dan een redelijke espresso zetten maar de E61 groep is dan nog niet geheel op temperatuur. Reken maar gerust op 30 tot 45 minuten voordat je echt aan de slag kunt. Door de PID kun je de temperatuur van het zetwater aanpassen aan de koffie die je gebruikt. Elke koffie reageert anders op een bepaalde temperatuur. Zo zet je een espresso meestal tussen de 92-98 graden Celcius. Maar een graad verschil kan al een hele andere smaak geven aan je espresso. Met de PID kun je als thuisbarista met de temperatuur ‘spelen’ om zo de beste smaak uit je koffie te krijgen.

Een korte flush voor het zetten van espresso is aan te raden. Dit omdat soms de groep en filterdrager juist wat afgekoeld zijn en om eventuele koffieresten die aan de doucheplaat zitten af te spoelen. Van de 7 en 14 grams regel zou ik zelf niet zo veel van aan trekken. Over doseren komt veelal de smaak en het uiteindelijke eindresultaat ten goede.

De Brewtus IV beschikt over een drie-weg klep. Zo kun je zonder enig probleem de filterdrager na het zetten van een espresso ervan onder halen en schoonmaken. Dit maakt de Brewtus IV ideaal voor het zetten van meerdere espresso’s achter elkaar. Op de PID-display kun je goed de temperatuur in de gaten houden zodat je niet met te koud water gaat zetten. Wat wel opvallend is dat het overdrukventiel vanuit de fabriek op 15 bar staat. Gelukkig is deze makkelijk te verstellen. Achter de lekbak zit een uitsparing in de kast zodat je met een schroevendraaier de schroef van het overdrukventiel kan aanpassen. Als je klaar bent kun je met behulp van de rubberen backflushschijf de groep schoonmaken. Je legt de schijf in de filterdrager en plaats deze onder de groep. De pomp aanzetten en als hij op druk is uitzetten. Zo gooit de machine al het water en eventuele koffieresten via de drie-wegklep eruit.

Over de standaard pompdruk van 15 bar heeft Casa Barista en Crem het volgende te zeggen:

“De maximale druk van een vibratiepomp is circa 15 bar. De maximale zetdruk (van het water) tijdens het koffiezetten kan worden ingesteld met de Over Pressure Valve (OPV). Deze is bij de Expobar Brewtus IV normaliter afgesteld tussen 11-12 bar. Bij het blindfilteren (=maximale weerstand voor de pomp) kan de gebruiker deze waarde aflezen op de onderste manometer. Deze maximale zetdruk bij het koffiezetten kan desgewenst via de OPV door de gebruiker worden bijgesteld, zoals aangegeven in de review. Tegen de klok in draaien leidt tot een lagere maximale zetdruk, en vice versa. Overigens wordt de behaalde zetdruk bij het bereiden van espresso uiteindelijk bepaald door de weerstand van de gemalen koffie in het filterbakje. Dit is in handen van de barista: door de gekozen fijnheid van de koffiemaling, de hoeveelheid gebruikte koffie en het aandrukken in het filterbakje (tamping). Hoe méér weerstand deze koffiemassa heeft, des te hoger de opgebouwde zetdruk zal zijn. Het is de vaardigheid van de barista om deze drie factoren te finetunen om de perfecte 30ml espresso shot met 25sec extractietijd te realiseren. Overigens wordt vaak uitgegaan dat 9 bar de ideale zetdruk voor espresso is. Ook hier is een kanttekening op z’n plaats, want dat geldt bij gebruik van een zware rotatiepomp met een veel grotere capaciteit en continue zetdruk van 9 bar. Een vibratiepomp doet er echter langer over voordat de maximale zetdruk is opgebouwd en de druk fluctueert ook meer. Hierdoor stellen fabrikanten de OPV zetdruk bij espressomachines met vibratiepomp vaak wat hoger af dan 9 bar.”

Espresso

Een goede espresso zetten is afhankelijk van veel factoren. Zo moeten de koffiebonen vers en op de juiste maalgraad gemalen zijn. Maar ook de machine waarmee het gezet wordt is van belang. Is hij temperatuur stabiel? Kan hij meerdere shots achter elkaar zetten? En zo zijn er nog een tal van vragen. Het antwoord op deze vragen ligt in het proeven van koffie die je met de machine maakt. Tijdens de testperiode is er gebruik gemaakt van diverse koffiebonen. Ieder met zijn eigen karakter en zettemperatuur. Het is van belang om een goede temperatuur en druk te hebben bij het zetten van een espresso. De Brewtus IV heeft een stabiele zettemperatuur, zie grafiek, en bouwt de druk redelijk gelijkmatig op. Echter bij de eerste shots in het begin deed hij er wel wat lang over, bijna 15 sec, om op volledige druk te komen. Maar door vooraf een flush te geven was dit opgelost.

Cappuccino

Door dat de Brewtus IV een dual boiler espresso machine is beschik je net als bij een warmtewisselaar altijd direct over stoom. Zo is het maken van een cappuccino veel makkelijker dan bij een machine met enkele boiler, waar je altijd eerst moet wachten tot dat de boiler op temperatuur is voor het stomen en weer moet afkoelen voor het volgende shot espresso. De Brewtus IV heeft een dubbelwandige stoompijp, wat het schoonmaken makkelijker maakt, en een een-gaats stoomtip. Voor gebruik even de stoomkraan openzetten om het overtollige water af te blazen en je kunt beginnen met het opstomen van de melk. Er is voldoende stoomkracht voor een 35cl melkkan. Met de 50cl melkkan heeft de Brewtus IV wat meer moeite maar met wat oefening gaat het net zo makkelijk als met de 35cl melkkan. Je kan de een-gaats stoomtip vervangen door een twee-gaats maar dit zal de stoomkracht niet ten goede komen en het opstomen van grotere hoeveelheden melk alleen maar moeilijker maken.

Prijs-kwaliteit

Expobar heeft een goede prijs-kwaliteit reputatie opgebouwd. Dit is ook bij de Brewtus IV terug te zien. Het basis ontwerp is in al die jaren niet geweizigd en bij de bouw van de machine zijn er geen uitzonderlijke, onnodig dure of afwijkende onderdelen gebruikt. Zo zijn veel onderdelen ook bij andere machines terug te zien en is de lekbak een aangepaste gastronorm bak. De afwerking is niet altijd even strak zoals bij een Vibiemme of ECM. Zo staan de manometers niet mooi recht maar dat is makkelijk zelf te verhelpen. De nieuwe Gicar PID is bij veel andere fabrikanten van espresso machines terug te vinden.

De Brewtus IV is gebouwd op een solide stalen frame en de mantel is van dik RVS. De twee koperen 1.8 liter boilers zijn staand gemonteerd en zijn beide geïsoleerd. Dit zorgt voor een betere temperatuurstabiliteit en verlaagt het energie gebruik. Het model met vibratie pomp beschikt over een waterreservoir van 3 liter met een laagwater beveiliging. Zo schakelt de machine zich automatisch uit als het niveau in het waterreservoir te laag is. Dit om droog koken van de machine te voorkomen. Bij de rotatiepomp versie heeft het waterreservoir plaats moeten maken voor de pomp. Ook kan deze versie alleen aangesloten worden op een vaste wateraansluiting. De vibratiepomp versie kan zowel op een vaste wateraansluiting als het waterreservoir. Zoals eerder genoemd is de ECO functie nieuw op de Brewtus IV. Zo kun je met behulp van een schakelaar de stoomboiler aan of uit zetten. Dit is een mooie optie als je niet altijd gebruik wilt maken van de stoomboiler. Dit bespaart toch weer extra energie. De Brewtus IV is over het algemeen een goed in elkaar gezette machine met hier en daar een paar schoonheid foutjes. Maar deze zijn met beperkte middelen goed aan te passen en te verhelpen. De machine is makkelijk te onderhouden en staat daarom garant voor jarenlang espresso- en cappuccinoplezier.

Conclusie

De nieuwe Brewtus IV is in grote lijnen hetzelfde als zijn succesvolle voorgangers en is dan ook meer een evolutie dan een revolutie. Door deze ontwikkeling is de Brewtus IV wel op diverse punten verbeterd ten opzichte van zijn voorgangers. Nog steeds is het een ‘value for money’ machine en is ondanks zijn niet altijd even strakke afwerking een mooie verschijning. Door de nieuwe PID is de temperatuur goed instelbaar en met de vertrouwde E61 groep krijg je keer op keer een mooi resultaat in het kopje. De Brewtus IV beschikt over voldoende stoomkracht om melk voor twee cappuccino’s op te schuimen. Al vergt het toch enige oefening om het stomen met een een-gaats tip onder de knie te krijgen. Dit komt waarschijnlijk dat ikzelf een twee-gaats gewend ben van mijn Vibiemme Domobar. De Brewtus IV wordt geleverd met twee filterdragers, iets wat je niet bij alle machines tegenkomt. Voordeel is dat je niet het filterbakje hoeft te wisselen als je van een dubbele naar een enkele wil, of omgekeerd.

De Brewtus IV is een complete machine waarmee je als thuisbarista goed uit de voeten kunt en jaren lang plezier aan kan beleven. Hij wordt geleverd met een complete uitrusting en is degelijk gebouwd. Door zijn gunstige prijs is het een sterke speler in zijn marktsegment.

Hierbij willen wij, CasaBarista hartelijk bedanken voor het beschikbaar stellen van de Expobar Brewtus IV. CasaBarista heeft aangegeven open te staan voor jullie vragen en opmerkingen. Daarom nodigen wij jullie ook uit om op het forum over de Brewtus IV te praten en vragen te stellen.